22/10/20

Συναισθηματικές αντιδράσεις στον καρκίνο

 


Ο όρος «καρκίνος» περιλαμβάνει πάνω από 100 διαφορετικές ιατρικές καταστάσεις που αφορούν εκτενή και παθολογική διαίρεση κυττάρων. Αποκαλείται και «όγκος», «κακοήθεια» ή «νεοπλασία». Η εκδήλωση του δεν είναι κοινή σε όλες τις μορφές του και δεν επηρεάζει με τον ίδιο τρόπο τον ασθενή. 

Τα συναισθήματα που πιθανόν να προκύπτουν από τη διάγνωση, είναι αρχικά το «σοκ» το οποίο διαδέχεται ο φόβος και το άγχος, τόσο για τη ζωή όσο και για τη θεραπεία. Επίσης, ο ασθενής ενδέχεται να βιώσει απόγνωση, λύπη αλλά και θυμό για αυτό που του συμβαίνει, όπως η σκέψη «γιατί σε εμένα…». Αυτά όλα είναι φυσιολογικές αντιδράσεις σε μια τόσο σημαντική αλλαγή. Τα μέλη της οικογένειας και οι φίλοι μπορεί να βιώσουν επίσης παρόμοια συναισθήματα ή ίσως προσπαθήσουν να κρύψουν τη θλίψη και την ανησυχία τους, προκειμένου να «αποστασιοποιηθούν» οι ίδιοι συναισθηματικά. 

Η αναγνώριση και η έκφραση των συναισθημάτων του ασθενή, θα τον οδηγήσουν στην αποδοχή και την ομαλή προσαρμογή του στη θεραπεία. Ας δούμε λοιπόν, με ποιο τρόπο εκδηλώνονται : 

· Θυμός : Είναι ένα φυσιολογικό, υγιές συναίσθημα αν και η εκδήλωσή του συχνά δεν είναι κοινωνικά αποδεκτή. Ο θυμός είναι ένα στάδιο της προσαρμογής στον καρκίνο και όσοι τον εκφράσουν προσαρμόζονται καλύτερα και φτάνουν πιο εύκολα στην αποδοχή. Ο θυμός εκδηλώνεται άμεσα, όταν ο ασθενής θυμώνει με την αδικία της ασθένειας ή με τον Θεό ή τη μοίρα, ή μετατίθεται σε τρίτους (όπως στο ιατρικό προσωπικό με κριτική και κατηγορίες για την ασθένεια, τη θεραπεία ή την καθυστέρηση της διάγνωσης). Άλλες φορές πάλι εκδηλώνεται έμμεσα και κρύβει από  πίσω συναισθήματα που είναι δύσκολο να φανούν,  όπως είναι ο φόβος, ο πανικός,  η ματαίωση, η ανησυχία και το αίσθημα της απελπισίας. Το υποστηρικτικό περιβάλλον του ασθενούς καθώς και οι επαγγελματίες υγείας που εμπλέκονται στην ασθένεια, είναι σκόπιμο να τον διευκολύνουν να εκφράσει και να νομιμοποιήσει το θυμό του, κάτι που λειτουργεί ως κάθαρση, ώστε ο ασθενής να προχωρήσει απρόσκοπτα στην αντιμετώπιση της ασθένειάς του. 

· Άγχος : Το άγχος που προέρχεται από τη γνωστοποίηση της διάγνωσης αλλά και από την πορεία της θεραπείας, μπορεί να προκαλέσει μια ποικιλία από σωματικά συμπτώματα, όπως ταχύτερο καρδιακό ρυθμό, πονοκεφάλους, τρέμουλο, απώλεια της όρεξης και του ύπνου. Παράλληλα, μπορεί επίσης να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς και να επηρεάσει την αντίδραση του σώματος στην καταπολέμηση της νόσου. Μερικές τεχνικές για να μειωθεί  το άγχος, είναι η άσκηση, η χαλαρωτική μουσική, οι ασκήσεις αναπνοής, ο διαλογισμός και η δυνατότητα έκφρασης των συναισθημάτων. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό η συνέχιση συμμετοχής σε ευχάριστες δραστηριότητες. 

· Φόβος : Είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που κυριαρχεί κυρίως στη διάγνωση της νόσου. Η πληροφόρηση και η σωστή ενημέρωση του ασθενούς είναι τα εργαλεία για την αντιμετώπιση του φόβου και της ανησυχίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι νοιώθουν καλύτερα όταν γνωρίζουν την εξέλιξη και την πραγματική διάσταση του προβλήματος που αντιμετωπίζουν. Αισθάνονται λιγότερο φοβισμένοι όταν ενημερώνονται για τον καρκίνο και την θεραπεία του. 

· Ενοχή : Πολλοί άνθρωποι που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο αισθάνονται ενοχές. Για παράδειγμα, μπορεί να κατηγορούν τον εαυτό τους επειδή σκέφτονται ότι προκαλούν αναστάτωση στα άτομα που τα περιβάλλουν και που αγαπούν. Κάποιες φορές αισθάνονται ότι είναι ένα πρόσθετο βάρος για τους άλλους, είτε συναισθηματικά είτε οικονομικά. Επίσης μπορεί να φθονούν την υγεία των άλλων και να ντρέπονται για αυτό τους το συναίσθημα. Αρκετές είναι και οι περιπτώσεις που αισθάνονται ενοχές για τις επιλογές του τρόπου ζωής που μπορεί να οδήγησαν στον καρκίνο. Για παράδειγμα, ότι η έκθεση στον ήλιο είναι αυτή που προκάλεσε τον καρκίνο του δέρματος ή ότι το κάπνισμα  οδήγησε στον καρκίνο των πνευμόνων. 

· Θλίψη : Είναι ένα συναίσθημα λύπης, δυσαρέσκειας, δυστυχίας που μπορεί να προκληθεί από αναπάντεχες αλλαγές και αγχογόνες καταστάσεις και αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση σε οποιαδήποτε σοβαρή ασθένεια.  Είναι αναμενόμενο την πρώτη περίοδο της διάγνωσης της νόσου, ενώ παρατηρείται και κάποιες φορές και τους πρώτους μήνες μετά τη θεραπεία, καθώς ο ασθενής προσπαθεί να προσαρμοστεί στις αλλαγές που του έχουν συμβεί. Εδώ είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι εάν η θλίψη, πάρει τη μορφή της απόγνωσης, της απελπισίας, και της απώλειας ενδιαφέροντος ή αδυναμίας πραγματοποίησης οποιασδήποτε δραστηριότητας που αποτελούσε μέρος της καθημερινότητας του ασθενούς, είναι απαραίτητο να διερευνηθεί η ύπαρξη κατάθλιψης. Η κλινική κατάθλιψη στους ασθενείς με καρκίνο μπορεί να είναι ήπια, σοβαρή, οξεία, χρόνια ή παροδική και συμπεριλαμβάνει συμπτώματα, σωματικά και ψυχολογικά. Συχνά, η κατάθλιψη δεν γίνεται αντιληπτή, καθώς η απώλεια βάρους, η κακή κατάσταση του ασθενούς, η ευερεθιστότητα κ.α. αποδίδονται στη νόσο. Για αυτό είναι απαραίτητο όλες αυτές οι συναισθηματικές και σωματικές αντιδράσεις του ασθενούς, να συζητούνται με τον ιατρό. 

· Ελπίδα : Μόλις το σοκ της διάγνωσης του καρκίνου επέλθει, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να κοιτάξουν το μέλλον με ένα αίσθημα ελπίδας. Δεδομένου ότι κάθε περίπτωση καρκίνου είναι μοναδική, δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια το αποτέλεσμα της θεραπείας. Ωστόσο, η γνώση ότι πλέον υπάρχουν βελτιωμένες μέθοδοι θεραπείας και ότι πολλοί άνθρωποι που νόσησαν από καρκίνο και θεραπεύτηκαν, έχουν μία πλήρη και παραγωγική ζωή, μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να αισθανθεί πιο αισιόδοξος για το μέλλον. 

Τέλος, είναι σκόπιμο να αναζητούνται τρόποι διαχείρισης όλων αυτών των συναισθηματικών αντιδράσεων, τόσο από τον ίδιο τον ασθενή, όσο και από το οικογενειακό του περιβάλλον, μέσω παρεμβάσεων από εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν ατομική συμβουλευτική του ασθενούς, συμβουλευτική των συγγενών, ομάδες αυτοβοήθειας και υποστήριξης, αλλά και οργανισμούς – υπηρεσίες που εργάζονται για την αντιμετώπιση του καρκίνου σε όλα τα επίπεδα.


Οργανισμοί και υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται στην αντιμετώπιση του καρκίνου
 
  • «Άλμα ζωής», Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού
21 0418 0006, 
www.almazois.gr
  • Κ.Ε.Φ.Ι.,  Σύλλογος Καρκινοπαθών Εθελοντών Φίλων Ιατρών Αθηνών
210 6468222, 210 3244390, 
www.anticancerath.gr
  • «ΑγκαλιαΖΩ», Όμιλος Εθελοντών κατά του Καρκίνου
210 4181641, 
oekk@otenet.gr
  • ΕΛΠΙΔΑ, Σύλλογος Φίλων Παιδιών με Καρκίνο
210-7700009, 
www.elpida.org    
  • «ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ», Κέντρο Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Γυναικών με καρκίνο του μαστού
210 7470257,
 www.mastologia.gr
  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
210.64.56.713 , 210.38.26.600, 
http://www.cancer-society.gr\    
  • «Η ΠΙΣΤΗ», Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων με Νεοπλασματικές Παθήσεις
210-7488961, 
http://www.pisti.gr/   
  • «ΦΛΟΓΑ», Σύλλογος γονιών παιδιών με νεοπλασματική ασθένεια
210 7485000, 
floga.org.gr    
  • «ΜΕΙΝΕ ΔΥΝΑΤΟΣ», Κοινωφελής Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση Φίλων του Καρκίνου
http://www.bestrong.org.gr/    
  • «ΜΕΡΙΜΝΑ» - Εταιρεία για τη Φροντίδα παιδιών και οικογενειών στην αρρώστια και τον θάνατο
210 6463622, 
merimna.org.gr
 

Εκδηλώσεις Οκτωβρίου 2020 για τον καρκίνο


  • Την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2020, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών φωτίστηκε με το χαρακτηριστικό ροζ χρώμα, υπενθυμίζοντας την σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης.


  • Ο Δήμος Αχαρνών, και το Παράρτημα της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας στις Αχαρνές συμμετέχουν στο πρόγραμμα Δωρεάν Μαστογραφικού Ελέγχου  που στηρίζεται από την Κ.Ε.Δ.Ε.
Στo πλαίσιο αυτής της προσπάθειας η μονάδα μαστογράφου συνεχίζοντας το πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και έγκαιρης διάγνωσης θα βρίσκεται:
Τρίτη  20 και Τετάρτη 21 Οκτωβρίου  2020  
Στον αύλειο χώρο του Δημαρχείου Αχαρνών, επί της οδού Φιλαδελφείας 87 – ΑΧΑΡΝΑΙ.
Τηλέφωνο για ραντεβού: 210/2467871  (καθημερινές 09:00-13:00)   
Τα ραντεβού θα κλείνονται  με σειρά προτεραιότητας.
 
Προϋποθέσεις για τον μαστογραφικό έλεγχο
· Ηλικίες γυναικών από 40 έως 70 ετών.
· Να μην έχει γίνει μαστογραφία τους τελευταίους 12 μήνες.
· Να μην έχουν ιστορικό καρκίνου μαστού, βιοψίας ή αισθητικής επέμβασης στο μαστό.
· Η γυναίκα να μην είναι σε έμμηνο ρύση (περίοδο), από 3 ημέρες πριν έως 5 ημέρες μετά.
Δεν προσφέρεται ο μαστογραφικός έλεγχος σε γυναίκες που έχουν την οικονομική ή επαρκή ασφαλιστική κάλυψη για μαστογραφία σε κάποιο εργαστήριο ιδιωτικά

Ο Δήμος Αχαρνών, και το Παράρτημα της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας στις Αχαρνές συμμετέχουν στο πρόγραμμα Δωρεάν Μαστογραφικού Ελέγχου  που στηρίζεται από την Κ.Ε.Δ.Ε.
Στo πλαίσιο αυτής της προσπάθειας η μονάδα μαστογράφου συνεχίζοντας το πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και έγκαιρης διάγνωσης θα βρίσκεται:
Τρίτη  20 και Τετάρτη 21 Οκτωβρίου  2020  
Στον αύλειο χώρο του Δημαρχείου Αχαρνών, επί της οδού Φιλαδελφείας 87 – ΑΧΑΡΝΑΙ.
Τηλέφωνο για ραντεβού: 210/2467871  (καθημερινές 09:00-13:00)   
Τα ραντεβού θα κλείνονται  με σειρά προτεραιότητας.
 
Προϋποθέσεις για τον μαστογραφικό έλεγχο
· Ηλικίες γυναικών από 40 έως 70 ετών.
· Να μην έχει γίνει μαστογραφία τους τελευταίους 12 μήνες.
· Να μην έχουν ιστορικό καρκίνου μαστού, βιοψίας ή αισθητικής επέμβασης στο μαστό.
· Η γυναίκα να μην είναι σε έμμηνο ρύση (περίοδο), από 3 ημέρες πριν έως 5 ημέρες μετά.
Δεν προσφέρεται ο μαστογραφικός έλεγχος σε γυναίκες που έχουν την οικονομική ή επαρκή ασφαλιστική κάλυψη για μαστογραφία σε κάποιο εργαστήριο ιδιωτικά

Δωρεάν εκπαιδευτικά σεμινάρια  για γυναίκες με εμπειρία καρκίνου μαστού
Β’ Κύκλος Σεμιναρίων (Web Only)
Οκτώβριος – Δεκέμβριος 2020

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής», διοργανώνει τον 2ο Κύκλο Εκπαιδευτικών Σεμιναρίων «Αποφασίζω γιατί Γνωρίζω» για το 2020.
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε κάθε γυναίκα με εμπειρία καρκίνου μαστού και η παρακολούθηση είναι εντελώς δωρεάν.
Μέσα από τα σεμινάρια παρέχεται υπεύθυνη πληροφόρηση και καθοδήγηση από ειδικούς επιστήμονες και επαγγελματίες, με στόχο την εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας ζωής για τις γυναίκες με εμπειρία καρκίνου μαστού, κατά τη διάρκεια της περιπέτειάς τους με την ασθένεια αλλά και μετά τη λήξη της.

«Αποφασίζω γιατί Γνωρίζω» 2020 – Β’ Κύκλος (Web Only)
Στο πλαίσιο της γενικότερης συνθήκης που έχει διαμορφωθεί εξαιτίας της πανδημίας τής COVID-19, ο Β’ κύκλος εκπαιδευτικών σεμιναρίων «Αποφασίζω γιατί Γνωρίζω» για το 2020, θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά διαδικτυακά, επιλεγμένα Σάββατα, στις10πμ, για τους μήνες Οκτώβριο-Δεκέμβριο.

Οι δηλώσεις συμμετοχής πραγματοποιούνται αποκλειστικά διαδικτυακά, μέσα από τη σελίδα του Συλλόγου «Άλμα Ζωής», και ανοίγουν μια εβδομάδα πριν από κάθε προγραμματισμένο σεμινάριο.
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων είναι τα 60 άτομα.

Ανθούλα Σωμαρίπα 
Κοινωνική Λειτουργός Α.Τ.Π.Σ.Υ.Τ.Ε.