19/11/14

Αλλαγές…







«Όταν δεν το περιμένουμε, η ζωή μας θέτει μια πρόκληση για να δοκιμάσει το θάρρος και την προθυμία μας να αλλάξουμε. Σε μια τέτοια στιγμή, δεν έχει νόημα να προσποιηθούμε ότι τίποτα δεν έχει συμβεί ή να υποστηρίξουμε ότι δεν είμαστε έτοιμοι. Η πρόκληση δεν θα περιμένει. Η ζωή δεν κοιτά πίσω»

Paulo Coelho, «Ο Διάβολος και η δεσποινίδα Πριμ» 


Είναι πολύ πιθανό ότι έχετε βρεθεί στη θέση να θέλετε ή να πρέπει να αλλάξετε κάτι στη ζωή σας. Μπορεί να χρειάστηκε να αλλάξετε καθημερινές συνήθειες μετά από μια ασθένεια, μπορεί να θέλετε να χάσετε βάρος, να κόψετε το κάπνισμα ή να τελειώσετε μια σχέση που δεν σας ικανοποιεί. 

Από τη εμπειρία σας γνωρίζετε ότι η αλλαγή είναι μια δύσκολη υπόθεση.  Ακόμα κι αν γίνεται με στόχο να πετύχετε κάτι σημαντικό και θετικό, η αλλαγή σας δυσκολεύει. Αυτό συμβαίνει διότι ισοδυναμεί με την ανάληψη ευθύνης για την εξέλιξη μιας επιλογής. Επιπλέον, απαραίτητη προϋπόθεση για την αλλαγή είναι το κίνητρο.  

Ποιοι λόγοι μας παρακινούν να αλλάξουμε κάτι στη ζωή μας; 
  • Απώλεια: Μια σημαντική απώλεια (ενός αγαπημένου προσώπου ή μιας σημαντικής κατάστασης, όπως μια σχέση ή η εργασία) σηματοδοτεί την ανάγκη για αλλαγή. Στην περίπτωση της απώλειας η αλλαγή μπορεί να αγγίζει το νόημα και το σκοπό της ζωής, καθώς πάντα δημιουργεί την ανάγκη επαναξιολόγησης της σημασίας αυτό που χάθηκε. 
  • Ασθένεια: Είναι ίσως ο πιο συχνός λόγος που πυροδοτεί την ανάγκη για αλλαγή. Μια ασθένεια, ήπιας ή σοβαρής μορφής, μπορεί να κινητοποιήσει τη διάθεση για αλλαγή. 
  • Διαπροσωπικές σχέσεις: Για όλους τους ανθρώπους οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Όταν μια σχέση συνδέεται με πολλά προβλήματα αποτελεί σημάδι ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. 
  • Ανεκπλήρωτα όνειρα: Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν όνειρα και προσδοκίες να καταφέρουν πράγματα στη ζωή τους. Τα όνειρα που δεν εκπληρώνονται μπορεί να αποτελέσουν κίνητρο για αλλαγή. 
Ακόμα κι αν το γεγονός που προκαλεί την ανάγκη για αλλαγή είναι αιφνίδιο και έξω από τον προσωπικό έλεγχο, η προσαρμογή και η νέα στάση απέναντι σε αυτό που αλλάζει είναι μια σταδιακή διαδικασία. Αυτό συμβαίνει διότι «αλλάζω» σημαίνει ότι επαναπροσδιορίζω τον τρόπο που σκέφτομαι, το πώς αισθάνομαι και το πώς δρω. 

Γιατί όμως οι αλλαγές μας δυσκολεύουν ή ακόμα κι αν συμβούν μπορεί μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να οπισθοχωρήσουμε;
  • Ο πρώτος λόγος είναι ότι δυσκολευόμαστε να συνειδητοποιήσουμε ότι η αλλαγή είναι ζήτημα επιλογής: Παρατηρήστε τον εαυτό σας στη διάρκεια  μιας μέρας. Θα διαπιστώσετε ότι πολλά από τα πράγματα που οι άνθρωποι κάνουμε είναι επιλογή.
Επιλέγουμε να καπνίσουμε
Επιλέγουμε να πάμε για ύπνο θυμωμένοι
Επιλέγουμε να πούμε καλημέρα το πρωί στους συναδέλφους
Επιλέγουμε να αφήσουμε το παιδί μας μπροστά από την τηλεόραση. 

Ακόμα κι αν αισθανόμαστε ότι κάτι δεν το κάνουμε από επιλογή , είναι. Ακόμα και το μην αλλάξουμε τίποτα, είναι επιλογή. Η συνήθεια κάνει πολλές συμπεριφορές να γίνονται αυτόματα. Έτσι, ο τρόπος που σκεφτόμαστε για κάποια πράγματα θεωρείται αυτονόητος. Ωστόσο, αναρωτηθείτε αν κάτι τέτοιο ισχύει πραγματικά.  
  • Ένας ακόμα λόγος είναι ότι δεν υπάρχει επίγνωση του κόπου, του χρόνου ή της προσπάθειας που πρέπει να καταβληθεί για να εδραιωθεί μια αλλαγή. Αντίθετα, επικρατούν πεποιθήσεις ότι τα προβλήματα μπορεί να λυθούν  «μαγικά» και ότι υπάρχουν ευτυχισμένοι άνθρωποι που δεν προσπαθούν καθόλου για αυτό.
  • Τέλος, η όποια αλλαγή μας φέρνει αντιμέτωπους με την ευθύνη για το τι κάνουμε και για το ποιοι είμαστε ως άνθρωποι. Έτσι, ειδικά στην περίπτωση σημαντικών και μεγάλων αλλαγών, η διαδικασία προϋποθέτει την αυτογνωσία και μερικές φορές, όσο δύσκολο κι αν είναι να το παραδεχτούμε, δεν εμπιστευόμαστε αρκετά τον εαυτό μας.
Πώς μπορείτε να ξεπεράσετε τη δυσκολία να αλλάξετε; 
  • Ξεκινήστε από το κίνητρό σας: Σκεφτείτε γιατί θέλετε ή γιατί πρέπει να αλλάξετε κάτι στη ζωή σας. Πολλές φορές το κέρδος της μη αλλαγής είναι μεγάλο. Φαίνεται πιο απλό, πιο ασφαλές και πιο σίγουρο απλά το μην αλλάξει κάτι. Η έλλειψη προσπάθειας μειώνει το άγχος μιας ενδεχόμενης αποτυχίας και ευνοεί τις δικαιολογίες για όλα όσα δεν έχουμε, αλλά θα θέλαμε από τη ζωή μας. 
  • Εμπιστευτείτε τον εαυτό σας: Ο εσωτερικός διάλογος που κάνετε με τον εαυτό σας μπορεί να σαμποτάρει την προσπάθειά σας. Προσπαθήστε να αλλάξετε το αυστηρό ή υποτιμητικό ύφος με το οποίο μιλάτε στον εαυτό σας σε υποστηρικτικό και ενθαρρυντικό. 
  • Μην εγκλωβίζεστε στην προσδοκία ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος: Ξεκινήστε από αυτό που έχει σημασία και μπορεί να γίνει σήμερα. Για παράδειγμα, αν προσπαθείτε να ελέγξετε το βάρος σας, ο στόχος σήμερα είναι να φάτε ό,τι έχετε προγραμματίσει και όχι αν θα καταφέρετε να χάσετε 20 κιλά. Η προϋπόθεση ότι αξίζει να προσπαθήσετε για κάτι που θα έχει εγγυημένα ένα θετικό αποτέλεσμα, δεν είναι ρεαλιστική και μπορεί να λειτουργήσει ως δικαιολογία για την αδράνεια και την έλλειψη προσπάθειας. 
  • Δείτε διαφορετικά την αλλαγή: Η πραγματικότητα έχει πολλές διαφορετικές ερμηνείες, ανάλογα με την πλευρά που επιλέγετε να φωτίσετε. Αν βλέπετε την αλλαγή ως αναγκαστική, τότε μπορεί να εγκλωβιστείτε στο θυμό και στη θλίψη. Όμως, η αλλαγή μπορεί επίσης να σημαίνει ευκαιρία για νέα γνώση, τόσο του εαυτού σας όσο και του σκοπού της καθημερινότητάς σας. 
  • Ελέγξτε την αναβλητικότητά σας: Μην μεταθέτετε την ανάγκη για αλλαγή σε ένα μέλλον που σας είναι αβέβαιο. Δώστε έμφαση στο εδώ και το τώρα και κάνετε την κατάλληλη επιλογή.  


Φωτεινή Λέκκα,
Ψυχολόγος











1 σχόλιο: