3/2/15

Η ευτυχία είναι στη σκέψη μας



Πολλές έρευνες έχουν πραγματοποιηθεί και πολλά έχουν γραφτεί για το τι είναι τελικά η ευτυχία. Ο γενικός ορισμός λέει ότι ευτυχία είναι η ψυχική ικανοποίηση του ανθρώπου, προερχόμενη από την εκπλήρωση των επιθυμιών και την επιτυχία των σκοπών του. Ο Αριστοτέλης στα Ηθικά του συγγράμματα διακρίνει την ευτυχία, η οποία μπορεί να είναι προϊόν τύχης και πρόσκαιρη, από την ευδαιμονία, η οποία συνδέεται με τη διαβίωση και τη δράση σύμφωνα με τις ηθικές αρετές και τη λογική. Υπάρχει η άποψη ότι δεν υπάρχει μόνιμη ευτυχία αλλά μόνο στιγμές ευτυχίας. Επίσης, είναι θέμα υποκειμενικό. Για κάποιους ευτυχία είναι η υλική ευμάρεια, για άλλους τα κοινωνικά αξιώματα και η δόξα, για άλλους η δημιουργία οικογένειας κ.α. 

Όμως αν κάποια από αυτά χαθούν ή δεν πραγματοποιηθούν τελικά τι μένει; 
Πώς μπορούμε να διατηρούμε μία θετική στάση για τη ζωή στην καθημερινότητά μας και ποια μπορεί να είναι η δική μας συμβολή σε αυτό;

Η ευτυχία δεν είναι αποκλειστικά και μόνο στο χέρι μας. Πέρα όμως από τις μη ελεγχόμενες συνθήκες υπάρχουν και οι δικές μας «συνήθειες» που κρατάνε τη χαρά μακριά από την καθημερινότητά μας χωρίς να το συνειδητοποιούμε, σύμφωνα με έρευνα με τίτλο «Η ευτυχία είναι απόφαση». Το 40% της ευτυχίας μας εξαρτάται από εμάς και μόνο. Σίγουρα όταν περνάμε πιο δύσκολες περιόδους στη ζωή μας όλοι κάνουμε αρνητικές, ως επί τo πλείστον, σκέψεις. Οι χρόνια δυσαρεστημένοι άνθρωποι έχουν συγκεκριμένες συνήθειες που τους κρατάνε μακριά από τη χαρά και την ευτυχία σαν να έχει αλλάξει μόνιμα το πρίσμα μέσα από το οποίο βλέπουν τα πράγματα.

Οι σαμποτέρ της ευτυχίας μας
  • Εστιάζουμε στα αρνητικά της ζωής και του κόσμου. Στη ζωή σαφώς υπάρχουν δυσκολίες και η ίδια μπορεί να αποβεί σκληρή με όλους μας σε κάποιες φάσεις. Αυτή η όψη της ζωής όμως δεν υπερισχύει απαραίτητα όλων των άλλων που μπορεί να έχει. Μπορεί να είναι γλυκιά, διασκεδαστική, δημιουργική, προκλητική, χαρούμενη. Η έμφυτη τάση μας να εστιάζουμε στο αρνητικό κομμάτι της ζωής και του κόσμου μας εμποδίζει να βρούμε τρόπους να αντεπεξέλθουμε σε δύσκολες καταστάσεις που βιώνουμε και να δούμε τα όποια θετικά συνήθως υπάρχουν στην ίδια κατάσταση ή σε άλλες γύρω μας.
  • Δεν δείχνουμε εμπιστοσύνη στους ανθρώπους. Σίγουρα δεν είναι όλοι άξιοι εμπιστοσύνης και χρειάζεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να κερδίσει κάποιος την εμπιστοσύνη μας. Η υπερβολική επιφυλακτικότητα και καχυποψία μας όμως μπορεί να πυροδοτούν μία τάση να εστιάζουμε περισσότερο στα αρνητικά και στα λάθη των άλλων απ’ όσο στα θετικά που μπορεί να έχουν. Τέτοιες σκέψεις δυσκολεύουν τις διαπροσωπικές μας σχέσεις και μας κάνουν να νιώθουμε μόνοι και απογοητευμένοι από τους ανθρώπους.
  • Συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Η φράση «γιατί αυτός/ή και όχι εγώ» μπορεί να έχει ειπωθεί από όλους μας κάποιες φορές. Όταν μπαίνουμε σε μία τέτοια διαδικασία σύγκρισης με τους άλλους νιώθουμε αυτομάτως αδικημένοι. Εστιάζουμε σε ένα συγκεκριμένο θέμα χωρίς να γνωρίζουμε όλη την εικόνα, με αποτέλεσμα να βγάζουμε αυθαίρετα συμπεράσματα για τους άλλους και το πόσο ευτυχισμένοι είναι που έχουν αυτό που έχουν ενώ παράλληλα υποβαθμίζουμε όσα έχουμε εμείς. Ας το δούμε αντίστροφα: τι καλά έχουμε εμείς που δεν τα έχει ο άλλος;
  • Προσπαθούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Χρειάζεται να αποδεχτούμε το γεγονός ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα και να είμαστε πιο ευέλικτοι και ελαστικοί με τον εαυτό μας και με τις καταστάσεις που διαμορφώνονται γύρω μας. Όπως έλεγε ο Αριστοτέλης: «Όταν τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα θέλεις, χρησιμοποίησέ τα όπως έρχονται».
  • Αναμασάμε διαρκώς τα προβλήματά μας. Πολλές φορές γκρινιάζουμε νύχτα μέρα για πράγματα που δεν μπορούμε στην ουσία να αλλάξουμε ή για πράγματα που ανήκουν πια στο παρελθόν. Πράγμα που ούτε αλλάζει, ούτε θα μας κάνει να νιώσουμε καλύτερα. Είναι υγιές να μιλάμε για τα προβλήματά μας και να τα μοιραζόμαστε με τους δικούς μας ανθρώπους αλλά όσο περισσότερο το κάνουμε τόσο περισσότερο αυτά λαμβάνουν μέσα μας μεγάλες διαστάσεις. Όταν παραπονιόμαστε συνεχώς ότι κάτι μας ενοχλεί, κάτι δε μας αρέσει, κάτι δεν έχουμε κάνει καλά αλλά ταυτόχρονα δεν προσπαθούμε και να το αλλάξουμε το πιο πιθανό είναι να κάνουμε ένα βήμα μακριά από την ευτυχία. Οι πιο χαρούμενοι άνθρωποι ζουν περισσότερο στο τώρα και στο τι μπορούν να κάνουν για να νιώσουν καλύτερα και λιγότερο στο παρελθόν που πέρασε.
  • Έχουμε μανία με την τελειότητα. Η ανάγκη μας να τα καταφέρνουμε καλά και να προσπαθούμε πάντα για το καλύτερο μπορεί να μας κινητοποιεί στην καθημερινότητά μας. Όταν όμως το κυνήγι της τελειότητας γίνει υπερβολικό φτάνει σε σημείο να μας καταδυναστεύει τη ζωή και να μη μας αφήνει να αναγνωρίσουμε και να απολαύσουμε ό,τι έχουμε καταφέρει. Όταν κυνηγάμε συνεχώς το τέλειο είναι αναπόφευκτο να νιώθουμε απογοήτευση και να μην είμαστε ποτέ ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας.
  • Φοβόμαστε υπερβολικά το μέλλον. Είναι ανθρώπινο και φυσιολογικό σε έναν βαθμό να φοβόμαστε και να αγωνιούμε για το άγνωστο που μας επιφυλάσσει το μέλλον. Όμως το να χρειαστεί κάποιες φορές στη ζωή μας να κολυμπήσουμε σε άγνωστα και σκοτεινά νερά είναι μέσα στο πρόγραμμα. Είναι καλό να είμαστε διορατικοί και να προετοιμαζόμαστε για πιθανές δύσκολες καταστάσεις όμως δεν οφελεί να ανησυχούμε υπερβολικά. Ειδικά για κάτι που μπορεί να μη συμβεί και ποτέ. Όταν νιώθουμε πως η ανησυχία μας για κάτι μελλοντικό αυξάνεται, ας ρωτήσουμε τον εαυτό μας αν μπορούμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή κάτι γι’ αυτό. Αν η απάντηση είναι θετική, τότε ας καταστρώσουμε ένα σχέδιο, αν είναι αρνητική τότε ας βγούμε συνειδητά από το πεδίο του φόβου και ας εστιάσουμε στο εδώ και τώρα.
Δώρα Αναστασίου
Ψυχολόγος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου