14/10/15

Οικογενειακός Αστερισμός


Οικογενειακός Αστερισμός: η ψυχολογική θέση κάθε παιδιού μέσα στην οικογένεια σε σχέση με τ’ αδέρφια του. Το παιδί αγωνίζεται για μία θέση μέσα στην οικογένεια προσπαθώντας να εξασφαλίσει την αποκλειστικότητα, την προσοχή και την αγάπη των γονιών του. Η οικογενειακή ατμόσφαιρα, οι αξίες και τα πρότυπα είναι αυτά τα οποία θα καθορίσουν τις ομοιότητες ανάμεσα στα αδέρφια ενώ ο οικογενειακός αστερισμός θα καθορίσει τις διαφορές. 
Οι 5 βασικές ψυχολογικές θέσεις στον οικογενειακό αστερισμό είναι:
-Το μοναχοπαίδι
-Το πρώτο παιδί
-Το δεύτερο παιδί
-Το μεσαίο παιδί
-Το μικρότερο παιδί

ΜΟΝΑΧΟΠΑΙΔΙ
  • Παραχαϊδεμένο, εγωκεντρικό αλλά δημιουργικό.
  • «Αδύναμο» μπροστά στη δύναμη των ενηλίκων.
  • Απολαμβάνει την αποκλειστική προσοχή του περιβάλλοντός του.  
  • Νιώθει αδικημένο όταν τα πράγματα δεν του έρχονται βολικά και δυσκολεύεται στη συνεργασία.
  • Μπορεί να έχει περιορισμένες σχέσεις σαν παιδί αλλά βελτιώνονται όταν μεγαλώσει.
  • Ευχαριστεί τους άλλους μόνο όταν το θέλει.
  • Μπορεί να έχει ανταγωνιστικά συναισθήματα του μεγαλύτερου παιδιού αλλά ανασφάλειες και απαιτήσεις του μικρότερου.
1ο ΠΑΙΔΙ
  • Είναι το επίκεντρο της προσοχής μέχρι να γεννηθεί το 2ο παιδί. 
  • Προσπαθεί να κερδίσει και να διατηρήσει την υπεροχή του πάνω στ’ αδέλφια του.
  • Επιδιώκει να είναι το «καλό παιδί», να έχει τον έλεγχο και να αισθάνεται ότι είναι «σημαντικό».
  • Αντιμετωπίζει τη γέννηση του 2ου παιδιού νιώθοντας παραμελημένο κι ότι δεν το αγαπούν. Προσπαθεί να ξανακερδίσει την προσοχή των γονιών του μέσω της συμμόρφωσης ή της αρνητικής συμπεριφοράς.
  • Μπορεί να αναπτύξει ανταγωνιστική «υπεύθυνη» συμπεριφορά ή να γίνει συνεσταλμένο - ντροπαλό.
  • Πολλές φορές αγωνίζεται για να βοηθήσει, να προστατέψει και να ευχαριστήσει τους άλλους.

 2ο ΠΑΙΔΙ
  • Υπάρχει πάντα το μεγαλύτερο παιδί το οποίο προηγείται. 
  • Προσπαθεί διαρκώς να φτάσει και να προσπεράσει το 1ο παιδί. 
  • Αναπτύσσει ικανότητες που το 1ο παιδί δεν έχει. 
  • Μπορεί να γίνει «επαναστάτης».
  • Αισθάνεται πιεσμένο αν γεννηθεί 3ο παιδί και μπορεί να καταπιέζει τα άλλα αδέρφια του.
  • Είναι αυτόνομο και ανεξάρτητο.
ΜΕΣΑΙΟ ΠΑΙΔΙ
  • Δεν έχει ούτε τα δικαιώματα του μεγαλύτερου, ούτε τα προνόμια του μικρότερου. Πιστεύει ότι η ζωή είναι άδικη.
  • Νιώθει ότι δεν το αγαπούν, παραμελημένο και «πιεσμένο».
  • Αισθάνεται ότι δεν έχει θέση στην οικογένεια.
  • Είναι ευπροσάρμοστο. Μαθαίνει να συμβιώνει με τα μεγαλύτερα και τα μικρότερα αδέρφια του.
ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΠΑΙΔΙ
  • Συμπεριφέρεται σαν μοναχοπαίδι. Πιστεύει ότι όλοι είναι μεγαλύτεροι και ικανότεροι. Περιμένει τους άλλους να πάρουν πρωτοβουλίες, ευθύνες και να ενεργούν αντ’ αυτού. 
  • Αισθάνεται μικρό και αδύναμο.
  • Επιθυμεί να το «υπηρετούν» και να περνά το δικό του.
  • Είτε έχει αισθήματα κατωτερότητας είτε μεταμορφώνεται σε «δρομέα» και προσπαθεί να ξεπεράσει τ’ αδέρφια του.
  • Εάν έχει δύο μεγαλύτερα αδέρφια, συχνά συμμαχεί με το μεγαλύτερο εναντίον του μεσαίου παιδιού.
Είναι σημαντικό ο γονέας να γνωρίζει τα χαρακτηριστικά της θέσης και τους παράγοντες που την επηρεάζουν, έτσι ώστε να μπορούν να μαντέψουν τους βασικούς στόχους της ζωής του παιδιού και να δουν τον κόσμο με τα δικά του μάτια. Τα χαρακτηριστικά αυτά μπορεί να μην τα συναντάμε στα παιδιά κάθε οικογένειας αλλά είναι δυνατόν οι γονείς να προσδιορίσουν μερικά από αυτά.

Κάθε οικογένεια έχει το δικό της χαρακτήρα και τους δικούς της κώδικες επικοινωνίας. Οι γονείς είναι σημαντικό να λαμβάνουν υπόψη αυτή τη σειρά προσπαθώντας να έχουν μία ισότιμη μεταχείριση ως προς τον χρόνο που αφιερώνουν και ως προς τα συναισθήματα που εκφράζουν, αναγνωρίζοντας τη μοναδικότητα του κάθε παιδιού ώστε να διασφαλίζεται η ηρεμία, η ισορροπία και το θετικό κλίμα μέσα στην οικογένεια. 


Διονυσία Μακρυνόρη
Ψυχολόγος

1 σχόλιο:

  1. Ανώνυμος14/10/15 17:02

    Έτσι ακριβώς είναι κα Μακρυνόρη !!!
    Γ. Γιαμπουράς

    ΑπάντησηΔιαγραφή