19/7/16

Η μελαγχολία του καλοκαιριού: Συμπτώματα και αντιμετώπιση




Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν για την πλειονότητα των ανθρώπων ευκαιρία για ξεγνοιασιά, ξεκούραση, απόλαυση και χαρά. Ωστόσο, για ορισμένους, μπορεί να πυροδοτήσουν θλίψη και μελαγχολία. Γιατί συμβαίνει αυτό; 



Η εποχική κατάθλιψη εκδηλώνεται τυπικά όταν οι μέρες γίνονται πιο μουντές και η διάρκεια τους μικραίνει, δηλαδή κατά τους φθινοπωρινούς και τους χειμερινούς μήνες. Ωστόσο, σε ένα ποσοστό 10% αυτών που επηρεάζονται από την εποχική κατάθλιψη κάτι τέτοιο συμβαίνει αντίστροφα: η κακή διάθεση πυροδοτείται με την έναρξη της καλοκαιρίας  και συνοδεύεται από απώλεια της όρεξης και απώλεια βάρους, δυσκολία στον ύπνο και άγχος. 
             Σε αυτό μπορεί να συμβάλουν και τα παρακάτω:






Αλλαγή της καθημερινής ρουτίνας: Η ύπαρξη ενός προβλέψιμου καθημερινού προγράμματος βοηθά πολλούς ανθρώπους να διαχειριστούν τις συνέπειες που προκαλούνται από την κακή διάθεση. Όταν αυτό το πρόγραμμα διαταράσσεται, τότε είναι πιο εύκολο το άτομο να υποχωρήσει στα συμπτώματα της κατάθλιψης. Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, πολλές αλλαγές συμβαίνουν στο καθημερινό πρόγραμμα: π.χ., τα παιδιά σταματούν το σχολείο και ο γονέας πρέπει να βρει ένα τρόπο για απασχοληθούν όλη μέρα. Επίσης, στο σπίτι αλλάζουν πολλές συνήθειες (π.χ. ώρες γευμάτων, ώρες ύπνου), γεγονός που μπορεί να αναστατώσει σε μεγάλο βαθμό ένα άτομο με κακή διάθεση. 


Εικόνα σώματος: Τους καλοκαιρινούς μήνες, λόγω των συνθηκών, η ενασχόληση με το βάρος και την εικόνα σώματος γίνεται πιο έντονη. Πολλοί άνθρωποι στρέφουν συστηματικά την προσοχή τους στο σώμα τους και τις ατέλειές του, γεγονός που μπορεί να τους κάνει να νιώσουν ντροπή και δυσφορία. Μάλιστα, υπάρχουν άνθρωποι που στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν αυτά τα δυσάρεστα συναισθήματα, αποφεύγουν τις κοινωνικές συναναστροφές, τις εξόδους και τα μπάνια στη θάλασσα, ενισχύοντας, τελικά, την κακή τους διάθεση.

Οικονομικά προβλήματα: Τους καλοκαιρινούς μήνες μπορεί να γίνουν πιο έντονα το άγχος και η ανησυχία για τη διαχείριση των οικονομικών. Πρόσθετα έξοδα προκύπτουν (απασχόληση παιδιών, διακοπές) και ως αποτέλεσμα η πίεση αυξάνει. Στο ίδιο πλαίσιο, οι οικονομικές δυσκολίες μπορεί να γίνουν ακόμα πιο έντονα ορατές, όταν κάποιος συγκρίνει τον τρόπο που περνά το καλοκαίρι και τις διακοπές του σε σχέση με τους άλλους. 

Καιρικές συνθήκες: λόγω της ζέστης ενδέχεται να περιορίζεται τη σωματική κίνηση και άσκηση (π.χ. περπάτημα), αλλά και ο ύπνος, παράγοντες που επηρεάζουν τη διάθεση.

Προσδοκίες: Πολλοί άνθρωποι έχουν την τάση να μεταθέτουν τις ευκαιρίες για ξεκούραση και χαλάρωση το καλοκαίρι στις διακοπές τους. Κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε ματαίωση, αν λόγω συνθηκών ή απρόβλεπτων παραγόντων, αυτές οι προσδοκίες δεν εκπληρωθούν. 




Παρακάτω προτείνονται ορισμένες κατευθύνσεις που μπορείτε να ακολουθήσετε, αν αντιμετωπίζετε συναισθηματικές δυσκολίες τους καλοκαιρινούς μήνες


Αναζητήσετε βοήθεια: Αν αισθάνεστε κάθε μέρα όλο και χειρότερα, είναι σημαντικό να αναζητήσετε την κατάλληλη βοήθεια. Μιλήστε με τον γιατρό σας, ένα ψυχολόγο ή ένα ψυχίατρο για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε και για το πώς νιώθετε. Μπορεί να έχετε ανάγκη από συναισθηματική υποστήριξη, αλλά και από φαρμακευτική αγωγή. 

Κάντε ένα ρεαλιστικό πλάνο, ώστε να ελέγξετε αποτελεσματικότερα τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη διάθεσή σας. Για παράδειγμα, μην αφήνετε για την τελευταία στιγμή την απόφαση που θα πάτε διακοπές ή που θα μείνουν τα παιδιά όσο ακόμα δουλεύετε. Ένα ρεαλιστικό πλάνο θα σας βοηθήσει να έχετε μια αίσθηση ελέγχου απέναντι σε παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν στην πρόκληση συναισθηματικής πίεσης και άγχους. 

Συνεχίστε τη σωματική άσκηση, αλλά κάντε κάποιες τροποποιήσεις, οι οποίες θα σας διευκολύνουν τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες. Για παράδειγμα, μπορείτε να βγείτε να περπατήσετε νωρίς το πρωί ή πιο αργά το βράδυ.  



Προσπαθήσετε να διατηρήσετε ένα καθημερινό πρόγραμμα, ώστε να μη διαταραχθούν σοβαρά οι βασικές συνήθειές σας. 

Μην κάνετε υπερβολές στην προσπάθειά σας να χάσετε γρήγορα βάρος. Προτιμήστε να καταναλώνετε μικρές ή μεσαίες ποσότητες φαγητού σε τακτά χρονικά διαστήματα και να ασκήστε όποτε έχετε την ευκαιρία. Θέτοντας μη ρεαλιστικές και υπερβολικές προσδοκίες σε σχέση με το βάρος και την εξωτερική σας εμφάνιση μπορεί να νιώσετε ακόμα μεγαλύτερη ματαίωση και απογοήτευση. 

Διερευνήστε εάν οι προσδοκίες σας παίζουν κάποιο ρόλο στη μελαγχολία που βιώνετε: Πολλές φορές οι άνθρωποι διαπιστώνουμε ότι αυτό που ζούμε συγκρούεται έντονα με τις προσδοκίες που είχαμε στο μυαλό μας. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτό που ζούμε είναι κακό, αλλά ότι οι προσδοκίες μας ήταν υπερβολικές. 

Κάντε επιλογές που θα αυξήσουν τις ευκαιρίες να νιώσετε χαρά και να περάσετε όμορφα. Μην δεσμεύεστε με παρέες και ανθρώπους απλώς και μόνο επειδή νιώθετε υποχρεωμένοι. Θέστε στον εαυτό σας το ερώτημα: Είναι πράγματι αυτό κάτι που θέλω ή νιώθω υποχρέωση; 

Αφιερώστε χρόνο να διερευνήσετε εναλλακτικές επιλογές. Μπορεί να έχετε ανάγκη από μια αλλαγή  είτε στον τόπο διακοπών είτε στον τρόπο που προγραμματίζετε την άδειά σας. Για παράδειγμα, μπορεί να έχετε την ανάγκη να μείνετε κάποιες μέρες στο σπίτι σας και να χαλαρώσετε ή αντί να λείψετε για μεγάλο χρονικό διάστημα να επιλέξετε να λείψετε μικρότερα διαστήματα αλλά πολλές φορές στη διάρκεια του καλοκαιριού. 


Μην κρίνετε αυστηρά τον εαυτό σας που δεν μπορείτε να ανταποκριθείτε στο κλίμα χαράς που  βρίσκονται όλοι οι άλλοι γύρω σας. Τέτοιου τύπου συγκρίσεις θα σας κάνουν να νιώσετε περισσότερο άσχημα και θα ενισχύσουν την τάση σας για κοινωνική απομόνωση, γεγονός που θα διαιωνίσουν το φαύλο κύκλο της κακής διάθεσης. Επικεντρώστε την προσοχή σας σε αυτά που μπορούν να σας δώσουν χαρά και μην πιέζετε τον εαυτό σας να ανταποκριθεί σε κάποιο κοινωνικό στερεότυπο. 


Εκμεταλλευτείτε ευκαιρίες για δραστηριότητες και εξόδους που δεν θα σας επιβαρύνουν οικονομικά: Για παράδειγμα, πολλές πολιτιστικές δραστηριότητες προσφέρονται με χαμηλό ή και καθόλου κόστος. Είναι σημαντικό να εστιάσετε την προσοχή σας σε αυτά που μπορείτε να κάνετε παρά σε αυτά που προς το παρόν δεν μπορούν να αλλάξουν. 

Καλή επιτυχία!


Φωτεινή Λέκκα, 
Ψυχολόγος 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου