30/1/17

Πώς να αναθρέψουμε ένα παιδί με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση



Η αυτοπεποίθηση είναι ένα από τα μεγαλύτερα «δώρα» που ένας γονιός μπορεί να προσφέρει στο παιδί του. Ένα παιδί με έλλειψη αυτοπεποίθησης θα είναι απρόθυμο να δοκιμάσει νέες προκλήσεις γιατί θα διακατέχεται από φόβο αποτυχίας ή απογοήτευσης των άλλων. Αυτό μπορεί να κρατήσει τα παιδιά πίσω στη μετέπειτα ζωή τους και να τα εμποδίσει από το να έχουν μία επιτυχημένη πορεία. Ο ψυχολόγος Carl Pickhardt αναφέρει ότι εχθροί της αυτοπεποίθησης είναι η αποθάρρυνση και ο φόβος. Έτσι, ως γονείς, είμαστε υπεύθυνοι να ενθαρρύνουμε και να υποστηρίξουμε το παιδί μας στις προσπάθειές του να αντιμετωπίσει δύσκολες προκλήσεις.

Τι θα μπορούσε να κάνει ένας γονιός;

1. Εκτιμήστε την προσπάθεια, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Καθώς μεγαλώνει κανείς, το ταξίδι και η πορεία του είναι πιο σημαντικά από τον προορισμό. Έτσι, ακόμα κι αν το παιδί αποτύχει θα πρέπει να χειροκροτήσουμε την προσπάθειά του και να δώσουμε το μήνυμα ότι η προσπάθεια, ακόμα κι αυτή που ακολουθείται από αποτυχία, δεν είναι ντροπή άλλα κέρδος και δύναμη. 

2. Ενθαρρύνετε την πρακτική εξάσκηση για την οικοδόμηση νέων ικανοτήτων.
Ενθαρρύνετε τα παιδιά να εξασκούνται σε οτιδήποτε τα ενδιαφέρει αλλά χωρίς να ασκούν υπερβολικά μεγάλη πίεση στον εαυτό του. 

3. Αφήστε τα να λύσουν προβλήματα μόνα τους.
Εάν κάνετε εσείς τη σκληρή δουλειά αντί για εκείνα δεν τα αφήνετε να αναπτύξουν τις δεξιότητες ή την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται ώστε να λύνουν προβλήματα μόνα τους. Και εσείς μπορεί να μην είστε πάντα διαθέσιμοι να το κάνετε για εκείνα. Η γονική βοήθεια μπορεί να αποτρέψει την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης που απορρέει από την προσωπική μας προσπάθεια να λύσουμε ένα πρόβλημα. 

4. Αφήστε τα να δρουν με βάση την ηλικία τους.
Μην αναμένεται από αυτά να δρουν ως ενήλικες. Όταν το παιδί νιώθει ότι μόνο το να τα καταφέρνει τόσο καλά όσο οι γονείς του είναι καλό και αποδεκτό, αυτό το μη ρεαλιστικό κριτήριο μπορεί να τα αποθαρρύνει από την προσπάθεια. Η τάση του παιδιού να ανταποκριθεί σε προσδοκίες προχωρημένες της ηλικίας του μπορεί να μειώσει την αυτοπεποίθησή του.

5. Ενθαρρύνετε την περιέργεια.
Μερικές φορές οι συνεχείς ερωτήσεις ενός παιδιού μπορεί να είναι κουραστικές αλλά θα πρέπει να ενισχύονται και να ενθαρρύνονται από τους γονείς. Η τάση των παιδιών να κάνουν ερωτήσεις είναι μία βοηθητική άσκηση για την ανάπτυξη του παιδιού επειδή σημαίνει ότι το παιδί συνειδητοποιεί ότι υπάρχουν πράγματα εκεί έξω που δε γνωρίζει. Όταν τα παιδιά ξεκινούν το σχολείο, εκείνα στο σπίτι των οποίων ενθαρρύνονταν οι ερωτήσεις περιέργειας, είχαν ένα προβάδισμα σε σχέση με τα υπόλοιπα, επειδή είχαν εξασκηθεί στο να λαμβάνουν πληροφορίες από τους γονείς. Έτσι γνωρίζουν πώς να λαμβάνουν πληροφορίες και από τον δάσκαλο. Με άλλα λόγια, ξέρουν πώς να μαθαίνουν καλύτερα και γρηγορότερα.

6. Δώστε τους νέες προκλήσεις.
Δείξτε στα παιδιά ότι μπορούν να επιτυγχάνουν μικρούς στόχους ώστε να φτάσουν σε ένα μεγαλύτερο επίτευγμα, όπως το να κάνουν ποδήλατο χωρίς βοηθητικές ρόδες. Οι γονείς μπορούν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού με την αύξηση των ευθυνών που πρέπει εκείνο να αντιμετωπίσει.

7.Αποφύγετε να «κόβετε δρόμο» ή να κάνετε εξαιρέσεις για τα παιδιά σας.
Η ειδική μεταχείριση μπορεί να ερμηνευτεί ως έλλειψη ικανοτήτων εκ μέρους του παιδιού και κατά συνέπεια να μειώσει την αυτοπεποίθησή του. Το αυτονόητο δικαίωμα δεν είναι υποκατάστατο της αυτοπεποίθησης.

8. Ποτέ μην ασκείτε κριτική στην επίδοσή του.
Τίποτα δεν αποθαρρύνει περισσότερο ένα παιδί από το να λαμβάνει επικριτικά σχόλια για την επίδοσή του. Το να δίνουμε μία χρήσιμη ανατροφοδότηση και το να κάνουμε βελτιωτικές προτάσεις είναι διαφορετικό και θεμιτό αλλά καλό θα ήταν να μη τους πούμε ποτέ ότι έκαναν «κακή δουλειά». Αν το παιδί φοβάται μήπως αποτύχει επειδή ανησυχεί ότι οι γονείς του θα θυμώσουν ή θα απογοητευτούν, δε θα μπει ποτέ στη διαδικασία να δοκιμάσει νέα πράγματα. Πολύ συχνά, η γονεϊκή κριτική μειώνει την αυτοαξία του παιδιού και την κινητοποίησή του.

9. Αντιμετωπίστε τα λάθη ως δομικά στοιχεία της μάθησης.
Το να μαθαίνει κανείς από τα λάθη του χτίζει την αυτοπεποίθηση. Αλλά αυτό συμβαίνει μόνο όταν, ως γονείς, αντιμετωπίζουμε τα λάθη σαν μία ευκαιρία για μάθηση και ανάπτυξη. Ας μην είμαστε τόσο υπερπροστατευτικοί απέναντι στα παιδιά μας. Ας τους επιτρέψουμε να τα «κάνουν θάλασσα» πότε πότε και ας τα βοηθήσουμε να καταλάβουν πώς θα μπορούσαν να αποφύγουν τα ίδια λάθη και να τα πάνε καλύτερα την επόμενη φορά. Τα λάθη αποτελούν ευκαιρίες να διδάξουμε στα παιδιά μας να μη φοβούνται την αποτυχία.

10. Ανοίξτε την πόρτα σε νέες εμπειρίες.
Ως γονείς, έχουμε την ευθύνη να αυξάνουμε την έκθεση του παιδιού σε νέες εμπειρίες ώστε το παιδί να αναπτύξει αυτοπεποίθηση στο να αντιμετωπίζει έναν «μεγαλύτερο κόσμο». Το να εκτίθενται τα παιδιά σε νέα πράγματα, τα διδάσκει ότι ακόμα κι αν κάτι φαίνεται τρομακτικό και διαφορετικό, μπορούν να το κατακτήσουν. 



11. Διδάξτε στα παιδιά σας όσα ξέρετε να κάνετε.
Είστε οι ήρωες στα μάτια των παιδιών σας – τουλάχιστον μέχρι την εφηβεία τους. Χρησιμοποιήστε αυτή τη δύναμη για να αποτελέσετε ένα πρότυπο και παράδειγμα για τα παιδιά σας και να τα διδάξετε ό,τι γνωρίζετε σχετικά με το πώς να σκέφτονται, να μιλούν και να δρουν. Το να σας παρακολουθεί το παιδί σας να επιτυγχάνετε κάτι, θα το κάνει να νιώσει πιο σίγουρο ότι μπορεί να το επιτύχει και το ίδιο.

13. Μην τους λέτε πότε ανησυχείτε για αυτά.
Η γονεϊκή ανησυχία μπορεί συχνά να ερμηνευτεί από το παιδί ως ψήφος μη εμπιστοσύνης προς το ίδιο. Εκφράζοντας εμπιστοσύνη απέναντι στο παιδί σας, ενθαρρύνετε να νιώσουν κι εκείνα εμπιστοσύνη προς τον εαυτό τους.

14. Επαινέστε τα όταν αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις.
Η ζωή πολλές φορές είναι σκληρή και κάθε παιδί χρειάζεται να το μάθει αυτό σε κάποιο σημείο. Όταν τα παιδιά αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις, οι γονείς θα πρέπει να επισημαίνουν πως το να υπομείνει κανείς αυτές τις αντίξοες συνθήκες, αυξάνει την αντοχή και την ανθεκτικότητά του. Είναι σημαντικό να υπενθυμίζουμε στο παιδί πως κάθε δρόμος προς την επιτυχία είναι γεμάτος, πολλές φορές, με ενδιάμεσες αποτυχίες.

14. Προσφέρετε τη βοήθεια και την υποστήριξή σας αλλά όχι σε υπερβολικό βαθμό.
Το να δίνουμε τόση πολλή βοήθεια από πολύ νωρίς, ενδέχεται να μειώσει την ικανότητα του παιδιού να προσπαθεί και να χρησιμοποιεί τις δικές του δεξιότητες, ικανότητες και δυνάμεις. 

15. Χειροκροτείστε το κουράγιο τους να προσπαθούν κάτι καινούριο.
Οι γονείς είναι σημαντικό να επαινούν τα παιδιά τους όταν δοκιμάζουν νέα πράγματα. Δοκιμάστε να πείτε κάτι απλό όπως «είσαι γενναίος που το δοκίμασες!». Η άνεση προέρχεται από την προσκόλληση στο γνώριμο και το οικείο αλλά απαιτείται θάρρος για να τολμήσει κανείς το νέο και διαφορετικό.

16. Γιορτάστε τον ενθουσιασμό της μάθησης.
Τα παιδιά μιμούνται τους γονείς τους για το πώς εκείνοι αντιδρούν στα πράγματα. Έτσι, αν νιώσετε και δείξετε ενθουσιασμό με το να τους μάθετε πώς να κολυμπούν ή να μιλούν μία νέα γλώσσα, τότε θα μοιραστούν κι εκείνα τον ενθουσιασμό σας. Η μάθηση απαιτεί σκληρή δουλειά και όταν ολοκληρωθεί δημιουργεί εμπιστοσύνη και θέληση για να μάθει κανείς περισσότερα. Γιορτάστε λοιπόν αυτή την προθυμία για εξέλιξη και ανάπτυξη.

17. Μην είστε υπερβολικά αυστηροί.
Όταν οι γονείς είναι υπερβολικά αυστηροί και απαιτητικοί, η αυτοπεποίθηση του παιδιού μειώνεται. Η υπερβολική εξάρτηση από τις «εντολές» και τους περιορισμούς των γονέων, μπορεί να μειώσει τον αυθορμητισμό και το θάρρος των παιδιών. 



Δώρα Αναστασίου
Ψυχολόγος



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου