9/2/18

Παιδιά, γονείς και διαδίκτυο




Το διαδίκτυο αποτελεί ένα εργαλείο με το οποίο χρήστες όλων των ηλικιών μπορούν να βρεθούν σε έναν τεράστιο εικονικό χώρο, όπου μπορούν να παίξουν, να αναζητήσουν πληροφορίες, να επικοινωνήσουν, να πραγματοποιήσουν ηλεκτρονικές συναλλαγές κ.α. Στις μέρες μας ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός παιδιών έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο και στο πλαίσιο αυτό πολλά άρθρα έχουν γραφεί για το θέμα των κινδύνων που ελλοχεύουν ενώ κανείς δεν ξέρει πού σταματάει η αλήθεια και πού αρχίζει η υπερβολή. Αναμφίβολα η χρήση του διαδικτύου κρύβει και τις σκοτεινές πλευρές της, καθώς αυτό αποτελεί ένα εξελισσόμενο μέσο που παρουσιάζει συνεχώς νέες λειτουργίες και συνεπώς η χρήση του από τα παιδιά διαφοροποιείται. 

Η έκθεση των σημερινών παιδιών στην ψηφιακή τεχνολογία από μικρή ηλικία, τα οδηγεί στο να μαθαίνουν να τη χρησιμοποιούν με ταχύτερο ρυθμό από τους γονείς τους ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταφέρνουν να τους ξεπερνούν σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων, λόγω των υψηλότερων επιπέδων άνεσής τους, των ταχύτερων ρυθμών και των ευκαιριών εκμάθησης εντός και εκτός σπιτιού. Τα παιδιά μπαίνουν στο διαδίκτυο σε όλο και πιο μικρές ηλικίες – με τη μέση ηλικία της πρώτης χρήσης να είναι τα επτά χρόνια στη Δανία και τη Σουηδία και τα οκτώ στην Αυστρία και σε αρκετές χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Σε πολλές χώρες, το ένα τρίτο των παιδιών ηλικίας 9-10 ετών χρησιμοποιούν το διαδίκτυο καθημερινά, σε ποσοστό δηλαδή που φτάνει το 80%. Η πιο συνηθισμένη τοποθεσία χρήσης του διαδικτύου είναι το σπίτι (87%) και ακολουθεί το σχολείο (63%). Ωστόσο η πρόσβαση στο διαδίκτυο διαφοροποιείται - το 49% το χρησιμοποιεί από το υπνοδωμάτιό του και το 33% το κινητό του τηλέφωνο ή άλλη φορητή συσκευή. Η πρόσβαση μέσω φορητής συσκευής υπερβαίνει το ένα στα πέντε παιδιά στη Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία και τη Σουηδία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόσβαση των παιδιών στο διαδίκτυο, οφείλεται εν μέρει στις πεποιθήσεις των γονέων πως η χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή αναπτύσσει τις ερευνητικές δεξιότητες και τις γνώσεις των παιδιών. Μελετητές αναφέρουν ότι οι οικιακοί υπολογιστές και η πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορούν να αυξήσουν την μόρφωση και την τεχνογνωσία των γονέων και των παιδιών, να επηρεάσουν τις δραστηριότητες, τις συμπεριφορές και τις σχέσεις τους.


Τα παιδιά ηλικίας 9-16 ετών φαίνεται πως χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για διαφορετικές και δυνητικά θετικές δραστηριότητες όπως: η σύνταξη σχολικής εργασίας (85%), τα παιχνίδια (83%), η παρακολούθηση video clip (76%) και η αποστολή μηνυμάτων (62%). Το 59% των παιδιών ηλικίας 9-16 ετών έχει προφίλ σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης  (26% ηλικίας 9-10 ετών, 49% ηλικίας 11-12 ετών, 73% ηλικίας 13-14 ετών και 82% ηλικίας 15-16 ετών). Η κοινωνική δικτύωση είναι πιο δημοφιλής στην Ολλανδία (80%), στη Λιθουανία (76%) και στην Πολωνία, τη Δανία (75%), στη Γερμανία (51%), την Τουρκία (49%) και τη Ρουμανία (46%). Το 29% έχει περισσότερες από 100 επαφές, αν και τα περισσότερα παιδιά έχουν λιγότερες. Μεταξύ των χρηστών των κοινωνικών δικτύων, το 43% τους κρατά προφίλ ιδιωτικό, έτσι ώστε μόνο οι φίλοι τους μπορούν να το δουν. Ένα άλλο 28% αναφέρει ότι το προφίλ τους είναι εν μέρει ιδιωτικό, ώστε φίλοι των φίλων να μπορούν να το δουν, ενώ το 26% αναφέρει αυτό το προφίλ τους είναι δημόσιο, ώστε να μπορεί ο καθένας να το δει.

Οι σχέσεις γονέων-παιδιών επηρεάζουν και επηρεάζονται από τη χρήση του διαδικτύου από τους γονείς και τα παιδιά, αντίστοιχα. Αρκετοί γονείς μεσολαβούν ενεργά στη χρήση του διαδικτύου του παιδιού τους, εφαρμόζοντας μια σειρά στρατηγικών που περιλαμβάνουν τη χρησιμοποίηση φίλτρων ή λογισμικού παρακολούθησης. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι τα παραπάνω συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο και το σημαντικότερο με μικρότερη βλάβη από τη χρήση, αλλά και με περισσότερες ηλεκτρονικές δεξιότητες από πλευράς γονέων. Οι συστάσεις των γονέων σχετικά με χρήσιμες τοποθεσίες Web και παρουσία τους μαζί με τα παιδιά, σχετίζεται θετικά με τη συχνότητα των εκπαιδευτικών online δραστηριοτήτων των παιδιών. Στο πλαίσιο αυτό, προτεραιότητα αποτελεί η ευαισθητοποίηση των γονέων για τη φύση και τους κινδύνους που μπορούν να αντιμετωπίσουν τα παιδιά τους στο διαδίκτυο, ενθαρρύνοντας παράλληλα το διάλογο και την κατανόηση μεταξύ γονέων και παιδιών σε ότι αφορά τις ηλεκτρονικές δραστηριότητες των νέων. 

Οι γονείς θα μπορούσαν να λαμβάνουν πληροφορίες από το σχολείο του παιδιού τους και να ενημερώνονται για τα εργαλεία που υπάρχουν για τον αποκλεισμό, το φιλτράρισμα ή την αναφορά κινδύνων βελτιώνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα και τη χρηστικότητα του διαδικτύου. Τα παιδιά μπορούν επίσης να ενθαρρύνονται να αναλάβουν την ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια, με έμφαση την ενδυνάμωσή τους και την ανάπτυξη υπεύθυνης συμπεριφοράς. Ευρήματα δείχνουν ότι η γονική ζεστασιά συμβάλλει θετικά στα παιδιά που διδάσκουν τους γονείς τους για το διαδίκτυο και ενεργούν ως διαμεσολαβητές των γονέων σε αυτό.

Έλενα Σάρλη
Κοινωνική λειτουργός

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου